บทที่ 5 การอ่าน Pass, Timeline, Sky View และ Coverage Map

วัตถุประสงค์การเรียนรู้

เมื่อจบบทนี้ ครูจะสามารถ

• อธิบายความหมายของ Satellite Passes: ช่วงเวลา pass, ระยะเวลา และมุมเงยสูงสุดได้
• อ่าน Reception Timeline Preview และแปลความหมายกราฟมุมเงยตามเวลาได้
• ใช้ Sky View เพื่ออธิบายทิศทางและความสูงของดาวเทียมเทียบกับสถานีได้
• วิเคราะห์กราฟ Packets in the last 30 days จากแกนซ้าย/ขวาและแนวโน้มตามเวลาได้
• เชื่อมโยง Coverage Map กับแนวคิดการวางตำแหน่งติดตั้งสถานีในโรงเรียนได้อย่างมีเหตุผล

5.1 Satellite Passes

ส่วน Satellite Passes ใช้ดูรายชื่อดาวเทียมที่กำลังจะผ่านหรือกำลังผ่านในช่วงเวลานั้น โดยครูสามารถใช้เป็นจุดเริ่มต้นในการวางจังหวะกิจกรรมให้สัมพันธ์กับเวลาจริงของการรับสัญญาณ

• Start / End: เวลาเริ่มและเวลาสิ้นสุดของแต่ละ pass
• Duration: ระยะเวลาที่ pass นั้นอยู่ในช่วงที่ติดตามได้
• Max Elevation: มุมเงยสูงสุดของ pass ซึ่งมักสัมพันธ์กับโอกาสรับสัญญาณที่ดีขึ้น
• Priority tag (เช่น high/standard): ใช้เป็นตัวช่วยคัด pass ที่ระบบมองว่าสำคัญกว่าในเชิงแนวคิด

5.2 Reception Timeline Preview

Reception Timeline Preview เป็นกราฟทำนายช่วงเวลาที่ดาวเทียมอยู่ในมุมรับสัญญาณของสถานี โดยช่วยให้ครูเลือกช่วงสอนที่เหมาะสมได้แม่นยำขึ้น

• แกนตั้ง (Y): Elevation หรือมุมเงยของดาวเทียม
• แกนนอน (X): เวลา
• เส้น/พื้นที่โค้งที่สูงกว่า: สื่อว่ามุมเงยสูงกว่า ซึ่งโดยทั่วไปมีโอกาสรับง่ายกว่า
• เส้นหรือสีที่เด่น: ใช้อธิบายเชิงแนวคิดว่าเป็น pass ที่ระบบให้ความสำคัญมากกว่า (priority)
• ปุ่ม 1H/3H/6H/12H/24H: ใช้ขยายหรือย่อขอบเขตเวลาสำหรับการวางแผนล่วงหน้า

5.3 Sky View (Polar Plot)

Sky View คือแผนภาพท้องฟ้าแบบวงกลมที่ใช้บอกทิศและความสูงของดาวเทียมเทียบกับตำแหน่งสถานีในขณะนั้น เหมาะสำหรับสอนภาพรวมเรขาคณิตของการผ่าน

• ตัวอักษร N/E/S/W รอบวงแสดงทิศทางบนขอบฟ้า
• จุดที่อยู่ ใกล้ศูนย์กลาง หมายถึงมุมเงยสูงกว่า
• จุดที่อยู่ ใกล้ขอบวง หมายถึงมุมเงยต่ำกว่าและมีโอกาสถูกบังได้ง่าย
• จุด/เส้นทางบนกราฟช่วยเล่าวงจร “ขึ้นจากขอบฟ้า → ผ่านสูงสุด → ตกขอบฟ้า” ได้ชัดเจน

5.4 Packets in the last 30 days

กราฟนี้ใช้ติดตามความต่อเนื่องของการรับข้อมูลในช่วง 30 วันล่าสุด เพื่อดูพฤติกรรมระยะยาวของสถานีแทนการดูเฉพาะวันเดียว

• stacked bars: แต่ละสีแทนดาวเทียมหรือแหล่งข้อมูลต่างกัน
• แกนนอน: วัน/ช่วงเวลาใน 30 วันล่าสุด
• แกนซ้าย: Unique Packets (จำนวนแพ็กเก็ตไม่ซ้ำ)
• แกนขวา: Total Frames (จำนวนเฟรมรวม)
• เมื่อสถานีมีปัญหาหรือจุดติดตั้งไม่เหมาะ มักเห็นจำนวนลดลงหรือเกิดช่วงข้อมูลขาด

5.5 Coverage Map

Coverage Map ช่วยให้เห็นภาพรวมเชิงพื้นที่ของการรับสัญญาณ โดยมีชั้นข้อมูลหลายแบบซ้อนกันเพื่อใช้วิเคราะห์คุณภาพเชิงภูมิศาสตร์

• พื้นที่/วงสีเหลืองเป็นชั้นข้อมูล (overlay) ที่ช่วยเห็นภาพรวมการครอบคลุมและความหนาแน่นของเหตุการณ์รับข้อมูลในช่วงเวลานั้น
• จุดไข่ปลาเขียว (green dotted points) คือเหตุการณ์รับแพ็กเก็ตจริงจากดาวเทียมที่เพิ่งผ่าน
• สามารถคลิกจุดสีเขียวได้ เพื่อเปิดกล่องรายละเอียด เช่น Time, Distance, Elevation, Azimuth, RSSI, SNR และ Frequency error
• วงกลม/เส้นโค้งรอบแผนที่ใช้เป็น reference ของมุมเงยและเรขาคณิตการมองเห็น

กิจกรรมในชั้นเรียน (10–15 นาที)

กิจกรรม: เลือก pass ที่ดีที่สุด แล้วอธิบายเหตุผล

1. ให้ผู้เรียนเลือก pass ที่จะเริ่มในเวลาใกล้และมีมุมสูงจาก Satellite Passes
2. เปิด Timeline (1H หรือ 3H) แล้วระบุว่าพีคของ pass ที่เลือกอยู่ระดับสูง/ต่ำเพียงใด
3. ดู Sky View เพื่อบอกทิศทางและความเสี่ยงจากสิ่งกีดขวาง พร้อมคาดการณ์คุณภาพการรับ
4. เทียบแนวโน้มกับ Packets 30 วันเชิงแนวคิด แล้วสรุปเหตุผลเป็นข้อความสั้น 2–3 บรรทัด