บทที่ 4 สถานะ TinyGS Station และ Live Tracking (2D Map/3D Globe)

วัตถุประสงค์การเรียนรู้

เมื่อจบบทนี้ ครูจะสามารถ

• อ่านหน้า Console เพื่อประเมินความพร้อมของสถานีก่อนเริ่มกิจกรรมการสอนได้
• ใช้แผนที่ 2D และ 3D เพื่อติดตามสถานีและอธิบายการผ่านของดาวเทียมกับผู้เรียนได้
• ใช้ตาราง Passes (Countdown/Start/End/El/Az) วางแผนช่วงเวลาสังเกตการณ์ในชั้นเรียนได้

4.1 Console: ภาพรวมสถานีและตัวชี้วัดสุขภาพระบบ

หน้า Console คือ “หน้าตรวจสุขภาพสถานี” ของโรงเรียน ใช้ยืนยันว่าระบบพร้อมรับสัญญาณและส่งข้อมูลเข้าระบบได้ต่อเนื่องก่อนเริ่มการเรียนรู้เชิงปฏิบัติ

ค่าที่ครูควรอธิบายจากภาพตัวอย่าง Console ได้แก่

• Status: Online — สถานีพร้อมใช้งานและติดต่อระบบได้
• Last seen — เวลาที่ระบบเห็นสถานีล่าสุด (ควรอยู่ในระดับนาที)
• Last Packet — เวลาที่รับแพ็กเก็ตล่าสุด (อาจห่างได้ถ้ายังไม่ถึงช่วง pass)
• Listening: Surveillance-433 — ภารกิจ/ช่องที่สถานีกำลังฟังอยู่
• Version และ Creation date — เวอร์ชันระบบและช่วงเริ่มใช้งานสถานี
• Position (Lat/Long) และ QTH Locator — ตำแหน่งสถานีสำหรับอ้างอิงการติดตาม
• Elevation — ความสูงโดยประมาณของจุดติดตั้ง
• Auto tuning: 433 และ Band: 430–440 MHz — ย่านการทำงานเชิงแนวคิด
• Test mode: OFF — สถานีไม่ได้อยู่ในโหมดทดสอบ
• Confirmed packets และ Telemetry packets — จำนวนข้อมูลสะสมที่รับได้จริง
• Type of antenna: 1/4λ Collinear — ประเภทเสาอากาศที่ใช้
• Record distance — ระยะไกลสุดที่เคยรับสัญญาณได้

เช็กลิสต์ก่อนเริ่มสอน

• Status ต้องเป็น Online
• Last seen ควรใกล้เวลาปัจจุบัน (ระดับนาที)
• ตรวจ Last Packet ว่ามีข้อมูลในช่วงที่ผ่านมา
• Listening ต้องตรงกับภารกิจ/ดาวเทียมที่ตั้งใจสังเกต
• ดูแนวโน้ม Confirmed/Telemetry packets ว่าเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง

4.2 Live Tracking — 2D MAP

2D MAP เหมาะกับการสอนภาพรวมเชิงภูมิศาสตร์และการติดตามแบบรวดเร็ว โดยครูสามารถสาธิตการเลื่อนแผนที่ การซูม และการอ่าน popup ของสถานีได้ง่าย

• ใช้ปุ่ม + และ − เพื่อซูมเข้า/ซูมออก
• ใช้ไอคอน Layers เพื่อสลับชั้นข้อมูลแผนที่
• ปุ่ม Radar ใช้เปิด/ปิดชั้นข้อมูลเรดาร์ตามที่ระบบรองรับ
• ปุ่ม Sound Off ใช้ควบคุมเสียงประกอบระหว่างติดตาม
• เมื่อคลิกไอคอนสถานี จะเห็น popup เช่น SatFinder_BKK_TU พร้อมค่า Last packet, Version, Status และ Listening

4.3 Live Tracking — 3D GLOBE

3D GLOBE ช่วยให้เห็นเส้นทางการเคลื่อนที่ (track/path) และแนวคิดพื้นที่ครอบคลุม (coverage footprint) ของดาวเทียม ทำให้วางแผนกิจกรรมตามเวลาและมุมการมองเห็นได้ชัดเจนขึ้น

• เส้น track/path ช่วยอธิบายว่าดาวเทียมกำลังเคลื่อนผ่านทิศทางใด
• แนวคิด coverage footprint ช่วยอธิบายพื้นที่ที่มีโอกาสรับสัญญาณในช่วงเวลานั้น
• เมื่อคลิกสถานีภาคพื้น จะเห็นตาราง Passes สำหรับวางแผนกิจกรรม
• คอลัมน์สำคัญใน Passes ได้แก่ Countdown, Start, End, El (มุมเงย), และ Az (มุมทิศ)